Czy nowotwór łagodny może się zezłośliwić? W jakich przypadkach tak się dzieje i czy można zapobiec temu procesowi?

Kancerogeneza to proces zajmujący lata. Według szacunków 80% jej przypadków spowodowanych jest działaniem czynnika zewnętrznego, jak np. promieniowanie słoneczne, zakażenie wirusem (określonym) lub kontakt z rakotwórczymi substancjami chemicznymi. Również uwarunkowania genetyczne mogą sprzyjać transformacji zmian łagodnych w złośliwe. Wrodzone zespoły nieprawidłowości genetycznych – tzw. silne predyspozycje - znacząco zwiększają ryzyko zachorowania (szacuje się, że nawet o 100%). Pozostałe, zwane tłem genetycznym powstają na skutek dziedziczenia genów wpływających w mniejszym lub większym stopniu na ryzyko rozwoju choroby.

Nowotwory łagodne

Nowotwory łagodne to nowe masy tkankowe, które charakteryzuje to, że rosną powoli, a w wyniku wzrostu przesuwają, jednak nie niszczą tkanek znajdujących się w sąsiedztwie. W niektórych przypadkach można zaobserwować zahamowanie wzrostu guza na długi czas, a większość z nich otoczona jest torebką. Komórki tkanek nowotworów łagodnych są dobrze zróżnicowane, przez co są podobne do tych, z których się wywodzą. Leczenie nowotworów łagodnych cechuje się wysoką skutecznością, ponieważ po usunięciu zmiany nie następują nawroty, a dodatkowo nowotwór ten nie posiada zdolności do naciekania węzłów chłonnych oraz dawania przerzutów. Jednym z częściej spotykanych nowotworów łagodnych jest włókniak. W większości przypadków pozostaje on całkowicie niegroźny. Sprawdź jak leczyć włókniaka!

Nowotwory miejscowo złośliwe

Do grupy nowotworów miejscowo złośliwych zalicza się grupa tych zmian, która posiada zdolność do naciekania, a także może powodować niszczenie okolicznych tkanek oraz powodować objawy bólowe, związane z ich uciskiem. Co więcej usunięcie tego typu zmiany może dawać nawroty choroby. Do najczęstszych przypadków nowotworów miejscowo złośliwych zaliczamy guzy mieszane ślinianek, a także niektóre glejaki.

Nowotwory złośliwe

Nowotwory złośliwe należą do najgroźniejszych grup chorób. W przeciwieństwie do nowotworów łagodnych, nie posiadają torebki, co umożliwia szybki wzrost naczyń w ich obrębie, a tym samym szybkie tempo rozwoju nowotworu. Posiadają wysoką zdolność do naciekania na pobliskie struktury oraz do dawania przerzutów nawet do odległych narządów. Pod mikroskopem zauważyć można ich odmienną od prawidłowej budowę. Komórki w obrębie nowotworu złośliwego często ulegają podziałom, mogą mieć nieregularny, zmieniony kształt oraz brak zdolności do pełnienia swojej funkcji.

Należy pamiętać, iż podział ten nie jest ścisły. W wielu przypadkach nowotwór może posiadać cechy spełniające kryteria różnych grup, w tym posiadać torebkę, a przy tym zachowywać zdolność do dawania przerzutów nawet na odległe narządy. W celu ułatwienia poddziału nowotworów ustalono, iż mianem złośliwych określa się te, które posiadają zdolność do dawania przerzutów.

Łagodne nowotwory skóry można pozostawić bez leczenia, pod warunkiem, iż systematycznie poddawane będą kontroli onkologicznej i dermatologicznej. Przeważająca część zmian skórnych ma charakter przednowotworowy, czyli umożliwiający rozwinięcie się nowotworu złośliwego. Aby zapobiec zezłośliwieniu się zmiany, należy stale obserwować własne ciało, a każdą niepokojącą zmianę w kolorze lub strukturze naskórka konsultować ze specjalistą.

Co wpływa na ryzyko zachorowania na raka skóry?

Najczęściej nowotwory, zarówno łagodne, jak i złośliwe, dotykają osób, które przekroczyły 60 rok życia i często wynikają z wieloletniego zaniedbania w zakresie profilaktyki. Na wzrost ryzyka zachorowania na nowotwory skóry wpływa:

• duża ilość znamion na skórze,

• wrażliwość na promieniowanie UV,

• posiadanie jasnej karnacji,

• częste poddawanie się ekspozycji na promieniowanie UV (zarówno słoneczne, jak i sztuczne – solarium),

• przebycie oparzeń słonecznych.

Zarówno wystąpienie zmian przedrakowych, jak również ich późniejsze zezłośliwienie jest procesem wieloetapowym, który może trwać latami. To właśnie dlatego nowotwory skóry najczęściej diagnozowane są u osób, które w przedziale od 20 do 45 lat intensywnie opalały się na słońcu lub w solarium, a także nie obserwowały swoich zmian skórnych i nie konsultowały ich ze specjalistami.

Przyczyn wystąpienia nowotworu jest bardzo wiele. Szacuje się, że przeszło 70% nowotworów powstaje w wyniku ekspozycji na szkodliwe czynniki środowiskowe oraz niewłaściwe nawyki. Pozwala to zaobserwować, jak wiele, w profilaktyce nowotworowej zależy od nas samych.

Stosowanie niewłaściwej diety może mieć wpływ na rozwój nowotworu

Naukowcy odkryli, iż niewłaściwa dieta może być przyczyną powstawania co najmniej 30% chorób nowotworowych. Do głównych winowajców należą alkohol, sól kuchenna, tłuszcze (głównie smażone i zjełczałe), sacharyna, niektóre składniki kawy i herbaty, a także grzyby jadalne i piwo. Mówi się, iż największe działanie rakotwórcze wykazują dodatki do żywności oznaczane symbolem E. Jednakże w profilaktyce chorób nowotworowych należy zwracać również uwagę na pochodzenie produktów spożywczych. Żywność, która została wyprodukowana na terenach zanieczyszczonych może gromadzić w sobie nitrozoaminy (szczególnie często występuje w jarzynach), które w wysokim stopniu przyczyniają się do rozwoju nowotworów układu moczowego oraz pokarmowego. Z kolei produkty spożywcze zbierane z przydrożnych sadów i pól zawierają w swoim wnętrzu liczne metale ciężkie, jak kadm, ołów i cez, co może przyczyniać się do rozwoju nowotworu układu moczowo-płciowego. Stosowane w produktach dietetycznych sztuczne słodziki - sacharyna i cyklamat – mogą odpowiadać za rozwój nowotworu układu moczowego. Podczas grillowania i wędzenia, a także smażenia z wykorzystaniem starego tłuszczu wydziela się niebezpieczny benzopiren, który może odpowiadać za nowotwory żołądka i jelita, zaś w spleśniałych orzechach i zbożach występuje aflatoksyna, która może powodować rozwój nowotworu żołądka i wątroby.